Era Ekspresji

Po raz pierwszy na jednej scenie spotkają się muzycy, którzy reprezentują Litwę i Polskę na całym świecie. W Filharmonii Narodowej we wspólnym koncercie zjednoczą się uznani na arenie międzynarodowej artyści: polski skrzypek Janusz Wawrowski, litewski pianista Petras Geniušas, kompozytor i dyrygent Gediminas Gelgotas oraz kierowany przez niego wileński zespół NICO.

Program koncertu „Era ekspresji” obejmuje muzykę minimalistyczną i postminimalistyczną, łącząc wirtuozerię z duchem eksperymentu w spójną całość. Janusz Wawrowski to wybitny polski skrzypek występujący w najbardziej prestiżowych salach koncertowych na całym świecie. Petras Geniušas jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych litewskich pianistów, który wyróżnia się nie tylko wirtuozerią, ale także wszechstronnością zainteresowań muzycznych oraz poszukiwaniem niezwykłych wrażeń dźwiękowych. Wileński zespół NICO, kierowany przez kompozytora i dyrygenta Gediminasa Gelgotasa, jest już synonimem wyjątkowych wydarzeń muzycznych. Ten pierwszy wspólny występ artystów zabierze słuchaczy w minimalistyczne pejzaże dźwiękowe, łącząc talent, ekspresję i współczesne spojrzenie na to, czym jest i czym może stać się klasyka.

Podczas występu zabrzmią utwory polskiego kompozytora Henryka Mikołaja Góreckiego, w tym jego Koncert na fortepian i orkiestrę smyczkową op. 40, a także utwory Grażyny [AC1.1][GJ1.2]Bacewicz, Philipa Glassa, Ludovico Einaudiego, Gediminasa Gelgotasa i innych kompozytorów.

Janusz Wawrowski to skrzypek uważany za jednego z najwybitniejszych wirtuozów swojego pokolenia. Występuje w najsłynniejszych salach koncertowych Europy, takich jak prestiżowa wiedeńska Musikverein, londyńska Wigmore Hall, hamburska Elbphilharmonie oraz wielu innych. Jest częstym i lubianym gościem Filharmonii Narodowej.

Muzyk od wielu lat współpracuje z prestiżową wytwórnią muzyczną „Warner Classics”, z którą wydał siedem albumów. Cieszą się one doskonałą opinią krytyków, a artysta otrzymał za nie prestiżowe nagrody i nominacje, w tym Opus Klassik 2021, Fryderyk 2022 oraz ICMA 2022. Wytwórnia „Warner Classics” wydała m.in. wspólny album „Consonance” autorstwa Janusza Wawrowskiego, Gediminasa Gelgotasa oraz wileńskiego zespołu NICO, który w tym roku obchodzi 20-lecie istnienia.

Janusz Wawrowski znany jest również jako interpretator muzyki współczesnej, któremu wielu kompozytorów zadedykowało swoje utwory. Z inicjatywy skrzypka powstała wyjątkowa rekonstrukcja Koncertu skrzypcowego Ludomira Różyckiego, którego nuty spłonęły podczas powstania warszawskiego. Muzyk gra na skrzypcach “Polonia” wykonanych w 1685 roku przez Antonio Stradivariego.

Maestro Petras Geniušas to znany na całym świecie wirtuoz fortepianu, laureat Litewskiej Narodowej Nagrody Kultury i Sztuki oraz licznych konkursów międzynarodowych, a także profesor Litewskiej Akademii Muzyki i Teatru.

Artysta zdobył uznanie jako jeden z najbardziej utalentowanych i dojrzałych pianistów swojego pokolenia. Oprócz regularnej działalności koncertowej na Litwie, Petras Geniušas zyskał międzynarodową renomę, występując w ponad czterdziestu krajach oraz w najsłynniejszych salach koncertowych świata.

Geniušas wyróżnia się wszechstronnością zainteresowań oraz nieustannym poszukiwaniem nowych form wyrazu, często o charakterze eksperymentalnym, a także niecodziennych doznań muzycznych i duchowych. Mistrzowsko opanował szeroki repertuar utworów klasycznych, romantycznych i współczesnych, regularnie koncertuje z recitalami oraz występuje jako solista z litewskimi orkiestrami symfonicznymi, różnymi zespołami kameralnymi oraz u boku cenionych solistów i dyrygentów.

Za bogatą działalność koncertową i twórczą Petras Geniušas został uhonorowany Litewską Narodową Nagrodą Kultury i Sztuki (1992) oraz nagrodą Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO, 2004). W 2011 roku Ministerstwo Kultury Republiki Litewskiej przyznało mu odznaczenie honorowe „Nieś swoje światło i wierz”. Z kolei w 2015 roku artysta został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Wielkiego Księcia Giedymina.

Gediminas Gelgotas to jeden z najwybitniejszych współczesnych kompozytorów litewskich, który swoją twórczością trafia do niezwykle szerokiego grona odbiorców. Jego muzyka przyciąga bardzo różnorodną publiczność – od melomanów zakochanych w klasyce po poszukiwaczy nowoczesnych brzmień i miłośników sztuki współczesnej. Krytycy zwracają uwagę na wyjątkowy i wyrazisty język muzyczny kompozytora, oparty na estetyce minimalizmu oraz współczesnych, wielostylowych wpływach. Łączy on w sobie piękno ascetycznej melodii z wyrazistą, chwytliwą podstawą rytmiczną. Muzyka Gediminasa Gelgotasa od kilkunastu lat rozbrzmiewa w najsłynniejszych salach koncertowych oraz na prestiżowych festiwalach w Europie. W 2015 roku kompozytor został wyróżniony Nagrodą św. Krzysztofa, przyznawaną przez Samorząd Miasta Wilna, oraz nagrodą Młodego Twórcy Ministerstwa Kultury Republiki Litewskiej. Z kolei w 2020 roku otrzymał najwyższe odznaczenie tego ministerstwa – „Nieś swoje światło i wierz”.

Wileński zespół NICO to unikalna formacja smyczkowa, założona w 2006 roku przez kompozytora i dyrektora artystycznego Gediminasa Gelgotasa. Głównym celem zespołu jest poszerzanie granic muzyki klasycznej i nadanie jej zupełnie nowego wymiaru. Artyści wykonują progresywny repertuar wyłącznie z pamięci, łącząc wirtuozowską grę na instrumentach z minimalistyczną choreografią oraz zsynchronizowanym ruchem scenicznym.

G. Gelgotas i założony przez niego zespół NICO wyróżniają się tym, że zarówno twórczość kompozytora, jak i ekspresja sceniczna całego kolektywu balansują na granicy klasyki i kultury popularnej. Koncerty NICO stały się już prawdziwym fenomenem, który gromadzi miłośników muzyki współczesnej, poszukiwaczy nowoczesnych brzmień oraz wszystkich tych, którzy cenią niezapomniane wrażenia muzyczne.

W zespole NICO grają wybitni muzycy, którzy jako soliści zdobyli nagrody na wielu międzynarodowych i krajowych konkursach. Skład zespołu tworzą: Augusta Zuokė (skrzypce), Julija Andersson (skrzypce), Dalia Simaška (skrzypce, altówka), Agata Ursul (skrzypce), Iveta Janulytė (skrzypce), Liudvikas Silickas (wiolonczela), Povilas Paukštė (wiolonczela), Augustinas Sokalski (wiolonczela), Gediminas Gelgotas (założyciel, kompozytor, dyrektor artystyczny).

W ostatnich latach wileńscy muzycy zadebiutowali w prestiżowych salach koncertowych na całym świecie oraz na festiwalach w Europie i Stanach Zjednoczonych. Intensywna działalność koncertowa orkiestry obejmuje Europę, Azję i Amerykę Północną. Kolektyw regularnie reprezentuje Litwę podczas kluczowych wydarzeń dyplomatycznych i kulturalnych w kraju i za granicą, uświetniając m.in. przyjęcia dla zagranicznych monarchów, oficjalnych delegacji państwowych oraz uroczystości wręczania odznaczeń państwowych. Zespół NICO wystąpił również podczas oficjalnych wizyt na Litwie Jego Świątobliwości Dalajlamy oraz papieża Franciszka, a także koncertował dla Jej Królewskiej Mości królowej Norwegii Sonji.

Zespół odniósł również spektakularny sukces podczas debiutu w jednej z najsłynniejszych sal koncertowych świata – prestiżowej nowojorskiej sali Carnegie Hall, gdzie został nagrodzony gromkimi owacjami na stojąco.

Partnerem koncertu jest Polskie Wydawnictwo Muzyczne – jedna z najważniejszych instytucji muzycznych w Polsce, która od 1945 roku publikuje materiały nutowe oraz literaturę poświęconą muzyce klasycznej, jazzowej i filmowej. W katalogu wydawnictwa znajdują się dzieła m. in. Fryderyka Chopina, Karola Szymanowskiego, Witolda Lutosławskiego, Grażyny Bacewicz, Wojciecha Kilara, Henryka Mikołaja Góreckiego, Zygmunta Krauze czy Agaty Zubel. Oficyna aktywnie promuje twórczość polskich kompozytorów na arenie międzynarodowej, ściśle współpracując z czołowymi światowymi wydawnictwami i organizacjami kulturalnymi.

Data: 27 września 2026 r.
Miejsce: Filharmonia Narodowa w Warszawie
Godzina: 18.00
Czas trwania: 1 godz. 20 min.