Wielobarwny – koncert kameralny w ramach 25. Ogólnopolskiego Festiwalu „Gwiazdy Promują”

Wolfgang Amadeus Mozart

V Koncert skrzypcowy A-dur K. 219, cz. I Allegro aperto

Mieczysław Karłowicz

Koncert skrzypcowy A-dur op. 8, cz. II Romanza i III Finale

Henryk Wieniawski

Fantazja na tematy z opery „Faust” Gounoda op. 20

Ludwig van Beethoven

IV Sonata na fortepian i skrzypce a-moll op. 23

Camille Saint-Saëns

Introdukcja i Rondo capriccioso op. 28

Maciej Łabecki skrzypce

Martyna Serwin skrzypce

Weronika Porzezińska skrzypce

Gabriela Małachowska skrzypce

Aleksandra Łysiak fortepian

V Koncert skrzypcowy A-dur K. 219 Mozarta, zwany często „tureckim”, jest przykładem kosmopolityzmu młodego kompozytora i mistrzowskiego opanowania formy. Po ekspozycji tutti skrzypce solo wkraczają z nagłą zmianą tempa. Dopiero gdy powraca początkowe allegro okazuje się, że myśl muzyczna przedstawiona w ekspozycji tutti jest jedynie akompaniamentem do tematu głównego wprowadzonego przez skrzypce solo. Zaskakujący zabieg Mozarta nadaje tej części utrzymanej w klasycznej formie sonatowej charakterystycznej dla kompozytora błyskotliwości i kolorytu.

Druga część Koncertu skrzypcowego op. 20 Karłowicza „zbliża się do stylu skrzypcowej kantyleny Bacha”, trzecią zaś „cechuje dowcip i rytm pełen wigoru”. Dzieło napisane dla profesora skrzypiec kompozytora, Stanisława Barcewicza, od prawykonania cieszyło się dużym powodzeniem zarówno wśród publiczności jak i krytyków. Cenione za „subtelne i świeże” towarzyszenie orkiestry oraz efektowną partię solową, bogatą w figuracje i liczne wielodźwięki, skłoniło krytyka „Przeglądu Tygodniowego” w relacji z warszawskiego koncertu z 28 listopada 1904 roku do przyrównania Karłowicza do Vieuxtempsa.

W Fantazji op. 20 Wieniawski zdecydował się na wykorzystanie zróżnicowanego materiału tematycznego pochodzącego z opery Faust Gounoda, uniknął wszak najbardziej popularnych fragmentów. W efekcie wyszczególnić można trzy sfery tematyczne: romantyczną, demoniczną i taneczną. Składają się one na czteroodcinkową całość, w której narracja budowana jest w oparciu o kontrasty wyrazu i tempa. Kompozytor mistrzowsko wykorzystał swoją wirtuozerię do podkreślenia zmienności nastrojów, jednocześnie przyczyniając się do rozwoju techniki skrzypcowej. Fantazja, choć z początku nie spotkała się z entuzjastycznym odbiorem, do dziś pozostaje jednym z najchętniej granych utworów Wieniawskiego.

Odmienna od poprzednich trzech, IV Sonata a-moll op. 23 Beethovena zapowiada nową relację między skrzypcami a fortepianem. Oba instrumenty funkcjonują tu jako równorzędne głosy w zwartej strukturze, opartej na wyrazistych kontrastach dynamicznych. Szczególnie nadzwyczajna jest jej druga część, powolne scherzo z triem rozwijanym jak fuga.

Dedykowana wybitnemu skrzypkowi Pablo Sarasatemu Introdukcja i Rondo capriccioso op. 28 Camille’a Saint-Saënsa to dzieło pełne wirtuozerii pur sang. Popisowość pojawia się już w nastrojowym wstępie poprzedzającym rozbudowany, energetyczny refren Ronda, przeplatany z kolei bardziej lirycznymi kupletami. Kompozycja zwieńczona efektowną kodą od lat trwa w obowiązkowym repertuarze skrzypków jako utwór prawdziwie koncertowy, pełen kolorytu i dziarskiego charakteru.