Filharmonia Narodowa w Warszawie

O miejscu

Filharmonia Narodowa mieści się w gmachu przy ul. Jasnej 5 w Warszawie, w kwartale ulic Jasnej, Moniuszki i Sienkiewicza. To siedziba orkiestry i chóru Filharmonii Narodowej. Od 1955 roku instytucja organizuje Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, a w budynku odbywa się też festiwal Warszawska Jesień. Dyrektorem artystycznym jest od 2024 roku Krzysztof Urbański.

Historia

Gmach Filharmonii Warszawskiej zbudowano w latach 1900-1901 z inicjatywy arystokratów, finansistów i muzyków, m.in. Aleksandra Rajchmana; budowę sfinansowało towarzystwo akcyjne kierowane przez bankiera Leopolda Juliana Kronenberga. Eklektyczny gmach Karola Kozłowskiego wzorowano na Operze Paryskiej. Sala koncertowa mieściła ok. 2 000 osób, a plafon namalował Henryk Siemiradzki. Inauguracja odbyła się 5 listopada 1901 roku: orkiestrą dyrygował Emil Młynarski, a solistą był Ignacy Jan Paderewski. Przed wojną odbyły się tu m.in. konkursy chopinowskie (1927, 1932, 1937) i I Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego (1935).

Budynek spłonął we wrześniu 1939 roku, a w czasie powstania warszawskiego został zbombardowany. Odbudowany w zmienionej, socrealistycznej formie gmach otwarto 21 lutego 1955 roku, w dniu rozpoczęcia V Konkursu Chopinowskiego; instytucja otrzymała wtedy nazwę Filharmonia Narodowa. W 2001 roku, na stulecie, nad wejściem głównym umieszczono ocalałe z wojny rzeźby Chopina i Moniuszki z przedwojennej fasady. W 2021 roku Filharmonia otrzymała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, a w 2022 roku budynek wpisano do rejestru zabytków.

Architektura i konstrukcja

Przedwojenny gmach miał bogaty wystrój z wpływami neorenesansu i neobaroku oraz rzeźby Mozarta, Beethovena, Chopina i Moniuszki. Odbudowę w latach 1950-1955 zaprojektowali Eugeniusz Szparkowski i Henryk Białobrzeski: elewacje straciły dawne zdobienia na rzecz stylistyki socrealizmu, salę koncertową częściowo odtworzono na zachowanych murach, a główne wejście przeniesiono z ul. Jasnej na ul. Sienkiewicza.

Sale i widownia

• Sala Koncertowa: 1 072 miejsca. Od 2001 roku stoją w niej organy berlińskiej firmy Karl Schuke z 3 manuałami, pedałem i 71 głosami.
• Sala Kameralna: 378 miejsc.

Ważne wydarzenia

Przed wojną orkiestrą dyrygowali m.in. Edvard Grieg, Siergiej Prokofiew, Siergiej Rachmaninow, Maurice Ravel, Richard Strauss i Igor Strawiński, a występowali Vladimir Horowitz, Artur Rubinstein i Pablo Sarasate. Później w sali grali m.in. Martha Argerich, Swiatosław Richter, Mstisław Rostropowicz, Anne-Sophie Mutter, Evgeny Kissin i Krystian Zimerman, a gościnnie orkiestry Berliner Philharmoniker, Filharmonii Nowojorskiej (Leonard Bernstein), Chicagowska Orkiestra Symfoniczna (Riccardo Muti) i Münchner Philharmoniker (Sergiu Celibidache). Chór Filharmonii Narodowej zdobył w 2017 roku nagrodę Grammy za płytę z muzyką Krzysztofa Pendereckiego.

Jak dojechać

Filharmonia stoi w ścisłym centrum Warszawy, ale w pobliżu nie ma publicznego parkingu, a w godzinach szczytu bywają korki, dlatego najlepiej dojechać komunikacją miejską. Do sali można wejść do godziny przed koncertem.

Parking

Przy budynku nie ma publicznego parkingu. W okolicy działają strefa płatnego parkowania i parkingi podziemne, m.in. przy placu Powstańców Warszawy.

Udogodnienia i dostępność

Do budynku prowadzą cztery wejścia: od ul. Jasnej do części administracyjnej, od ul. Sienkiewicza do Sali Koncertowej, jej szatni i kas biletowych, od ul. Moniuszki do Sali Kameralnej i jej szatni (bez schodów) oraz od placu Młynarskiego wejście techniczne z rampą. Z tego wejścia winda prowadzi do Sali Kameralnej (poziom -1) i Sali Koncertowej (piętra 1-3). Osoby na wózkach mogą korzystać z obu sal: w Sali Koncertowej bez schodów dostępne są parter i I balkon, a II balkon tylko po schodach. Toalety nie są dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Na koncerty można przyjść z psem przewodnikiem. Przed koncertem i w przerwie działają bufety w foyer; do sal nie wolno wnosić jedzenia ani napojów. Spóźnione osoby są wpuszczane w dogodnym momencie, zwykle w czasie oklasków.

Najczęstsze pytania

Ile osób mieści Filharmonia Narodowa?

Sala Koncertowa ma 1 072 miejsca, a Sala Kameralna 378.

Gdzie jest Filharmonia Narodowa?

Przy ul. Jasnej 5 w centrum Warszawy; wejście do Sali Koncertowej jest od ul. Sienkiewicza, a do Sali Kameralnej od ul. Moniuszki.

Gdzie zaparkować?

Przy filharmonii nie ma publicznego parkingu; najbliżej są parkingi podziemne, m.in. przy placu Powstańców Warszawy. Lepiej przyjechać komunikacją miejską.

Czy obowiązuje strój wieczorowy?

Nie, wystarczy prosty, schludny strój.

Kiedy otwarto Filharmonię?

Gmach otwarto 5 listopada 1901 roku, a po wojennej odbudowie ponownie 21 lutego 1955 roku.