Hala Stulecia

O miejscu

Hala Stulecia (niem. Jahrhunderthalle, po 1945 roku także Hala Ludowa) to hala widowiskowo-sportowa we Wrocławiu przy ul. Wystawowej 1, na Wielkiej Wyspie obok parku Szczytnickiego. Ekspresjonistyczny budynek Maxa Berga z lat 1911-1913 jest od 2005 roku pomnikiem historii, a od 2006 roku obiektem światowego dziedzictwa UNESCO. Odbywają się tu koncerty, zawody sportowe, targi, przedstawienia operowe i wydarzenia miejskie, takie jak Noc Muzeów. Tuż obok są Pergola z Fontanną Multimedialną, Ogród Japoński i zoo.

Historia

Halę zbudowano na Wystawę Stulecia, zorganizowaną w setną rocznicę odezwy „Do mojego ludu” króla Fryderyka Wilhelma III z 17 marca 1813 roku. Spośród 43 projektów wybrano propozycję miejskiego architekta Maxa Berga; współpracowali z nim inżynier Günther Trauer i architekt Richard Konwiarz. Budowę ukończono w grudniu 1912 roku, półtora miesiąca przed terminem, a halę otwarto 20 maja 1913 roku. Firma Sauer zbudowała dla niej organy z 222 rejestrami i 16 706 piszczałkami, wówczas największe na świecie; po wojnie trafiły do archikatedry wrocławskiej.

Hala przetrwała II wojnę światową bez większych zniszczeń. W 1948 roku odbyła się tu Wystawa Ziem Odzyskanych i Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju, a przed wejściem stanęła Iglica. W PRL hala służyła koncertom i zawodom sportowym, działało w niej też największe w mieście kino „Gigant”. Podczas remontu w 1997 roku obniżono posadzkę o ok. 1 m i wbudowano przesuwne trybuny. W latach 2009-2011 hala przeszła gruntowną renowację: wymieniono wszystkie 600 okien (zamiast niedostępnego już mahoniu użyto drewna tekowego), a elewacja odzyskała przedwojenny żółto-piaskowy kolor. W 2010 roku obok otwarto centrum konferencyjne, zbudowane według niezrealizowanych planów Berga.

Architektura i konstrukcja

W chwili powstania hala miała żelbetowe przekrycie o największej rozpiętości na świecie. Ma 42 m wysokości, a kopuła 67 m średnicy. Kopuła składa się z 32 żelbetowych żeber łukowych, opartych u góry na pierścieniu ściskanym, a u dołu na pierścieniu rozciąganym ze stalowymi kratownicami. Spoczywa na cylindrycznej podbudowie z czterema arkadami o szerokości 41 m, wspartymi na żebrach apsyd, dzięki którym wnętrze ma do 95 m szerokości. Rzędy okien między tarasami kopuły doświetlają wnętrze, a surowy, widoczny żelbet do dziś robi wrażenie. Halę wpisano w zespół wystawowy z Pawilonem Czterech Kopuł i Pergolą projektu Hansa Poelziga.

Sale i widownia

• Płyta główna: 4 370 m². Na koncertach z miejscami siedzącymi mieści 2 094 osoby na trybunach mobilnych, 3 148 na stałych balkonach i 1 840 na krzesłach na płycie. Na koncercie stojącym płyta mieści 5 000-6 500 osób. Na mistrzostwach świata siatkarzy w 2014 roku udostępniono 8 000 miejsc.
• Sala Audytoryjna: 989 miejsc i 3 miejsca dla osób poruszających się na wózkach.
• Sala Wielofunkcyjna: 694 m², 600 osób w układzie teatralnym i 800-900 na koncercie stojącym.

Do dyspozycji są też cztery sale konferencyjne i taras widokowy. W budynku działa interaktywna wystawa o historii hali, czyli Centrum Poznawcze.

Ważne wydarzenia

W hali grano mistrzostwa Europy koszykarzy w 1963 roku (Polska zdobyła srebro) i w 2009 roku, mecze mistrzostw świata siatkarzy 2014 i mistrzostwa Europy w piłce ręcznej 2016, a koszykarski Śląsk Wrocław rozgrywał tu mecze Euroligi. W latach 60. występowali tu Marino Marini i Paul Anka. Wystawiano tu monumentalne opery, m.in. „Straszny dwór”, „Aidę”, „Nabucco” i tetralogię Wagnera, a w 2006 roku odbył się Wagnerowski Festiwal Operowy. 31 maja 1997 roku Jan Paweł II prowadził tu modlitwę ekumeniczną. Budynek grał też w filmie „Igrzyska śmierci: Ballada ptaków i węży”.

Jak dojechać

Najbliższe przystanki to Hala Stulecia i ZOO: dojeżdżają tu tramwaje 0, 1, 2, 4, 10 i 19 oraz autobusy 145 i 146 (przystanek Hala Stulecia); autobus 115 zatrzymuje się na przystanku Mickiewicza. W weekendy i święta kursują też zabytkowe linie turystyczne: autobus B i tramwaj T.

Parking

Obok hali działa całodobowy, płatny parking podziemny na ponad 800 miejsc, w tym 20 dla autokarów i miejsca dla osób z niepełnosprawnościami, ze stacją ładowania samochodów elektrycznych. Wjazd jest od ul. Kopernika, przy skrzyżowaniu z ul. Wróblewskiego.

Udogodnienia i dostępność

Widzowie wydarzeń wchodzą do hali głównym wejściem A, od strony Iglicy. Kompleks jest częściowo dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami; w sprawie pomocy można dzwonić pod numer +48 785 999 036. Na poziomie -1 centrum konferencyjnego jest pokój rodzica z przewijakiem, a przy wejściu B punkt ochrony z apteczką i defibrylatorem.

Najczęstsze pytania

Ile osób mieści Hala Stulecia?

Na koncercie z miejscami siedzącymi ok. 7 100 osób (trybuny, balkony i krzesła na płycie), a na koncercie stojącym płyta mieści 5 000-6 500 osób.

Gdzie jest Hala Stulecia?

Przy ul. Wystawowej 1 we Wrocławiu, obok parku Szczytnickiego, Pergoli z Fontanną Multimedialną i zoo.

Gdzie zaparkować?

Na całodobowym parkingu podziemnym obok hali (ponad 800 miejsc), z wjazdem od ul. Kopernika.

Kiedy otwarto Halę Stulecia?

20 maja 1913 roku.