DIABŁY

Diabły (ang. The Devils) – brytyjski dramat historyczny z 1971 roku w reżyserii Kena Russella, oparty na kanwie książki Diabły z Loudun autorstwa Aldousa Huxleya oraz na motywach sztuki Johna Whitinga The Devils.

Film przedstawia losy autentycznej postaci, XVII-wiecznego księdza katolickiego Urbaina Grandiera(inne języki), który w związku z rzekomymi opętaniami w Loudun i obłędem władz skazany został na tortury i ostatecznie zginął, spalony na stosie. W rolę Grandiera wcielił się Oliver Reed. Partnerowała mu Vanessa Redgrave, występująca jako tłumiąca popędy seksualne zakonnica, przypadkiem odpowiedzialna za zgubę duchownego.

Projekt spotkał się z mocną cenzurą, ze względu na niepokojący klimat, brutalność i wymowną erotykę poszczególnych scen oraz wątki profanacji symboli religijnych. W latach 70. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych organy badające treści dzieł filmowych przyznały Diabłom kategorię „X” − najcięższą w skali cenzorów, przypisywaną obrazom pornograficznym. W wielu krajach publikacja dramatu została zakazana, w innych na rzecz dystrybucji wycięto kilka minut scen. Do dziś Diabły są filmem kontrowersyjnym i wąsko dystrybuowanym. W Polsce, film był objęty cenzurą aż do upadku komunizmu. Film po raz pierwszy pokazano w 1990 roku.

Opinie krytyków i widzów w okresie wydania filmu, jak i późniejszych latach były rozbieżne. Judith Crist nazwała obraz „festynem dla sadystów i zboczeńców”, a Derek Malcolm skwitował go mianem „bardzo złego”. Filmoznawcy Mark Kermode i Alex Cox wskazali Diabły jako jeden z najważniejszych obrazów światowej kinematografii”. W serwisie Rotten Tomatoes, agregującym recenzje filmowe, projekt Russella uzyskał osiemdziesiąt dziewięć procent pozytywnych głosów. Film uhonorowano także kilkoma nagrodami, w tym Nagrodą im. Pasinettiego podczas 32. MFF w Wenecji.

Premierowy seans odrestaurowanej wersji Diabłów miał miejsce podczas 79. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes (w sekcji Cannes Classics(inne języki)). Pokazy filmu mają być wznowione w 2026 roku, początkowo w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, a następnie w innych krajach, również w Polsce.

In 17th-century France, Father Urbain Grandier's protection of the city of Loudun from the corrupt Cardinal Richelieu is undermined by a sexually repressed nun's accusation of witchcraft.

Produkcja

Zdjęcia kręcono w północnej Anglii, w hrabstwach Northumberland (zamek Bamburgh) i Kumbria (Lake District).