NIŻYŃSKA piano forte

„NIŻYŃSKA piano forte” Sztuki Nowej to kameralny spektakl choreograficzny inspirowany biografią i twórczością Bronisławy Niżyńskiej – jednej z najważniejszych postaci XX-wiecznej awangardy w tańcu.

Punktem wyjścia do spektaklu stały się przełomowe chwile z jej życia. Osobisty kryzys oraz potrzeba pełnego artystycznego wyrażenia się stały się impulsem do wypracowania własnej podmiotowości i swojego języka choreograficznego. W spektaklu biografia Niżyńskiej zostaje przetworzona nie w formę narracji, lecz w strukturę ruchu, rytmu i napięć budujących dramaturgię spektaklu.

Spektakl podejmuje dialog z "Les noces" (1923) – przełomowym dziełem choreograficznym Niżyńskiej do muzyki Igora Strawińskiego, często opisywanym jako protofeministyczne. Daniela Komędera – choreografka i wykonawczyni – konstruuje performatywny portret artystki, badając relacje między ciałem, rytmem i strukturą. Warstwę dźwiękową spektaklu współtworzy na żywo Katarzyna Piszek (Kasai), materializując muzykę i wokal jako równorzędne elementy dramaturgiczne. Dialog ruchu i dźwięku pozwala obserwować proces odzyskiwania głosu – rozumianego symbolicznie jako akt dojrzewania do emancypacji.

"NIŻYŃSKA piano forte" stawia pytania o pozycję współczesnej kobiety–choreografki i tancerki oraz o proces budowania własnego języka twórczego w warunkach presji osobistych, historycznych, społecznych i instytucjonalnych.

Głównym elementem scenografii spektaklu jest sportowa trampolina, która pełni funkcję zarówno podłoża scenicznego, jak i integralnego narzędzia choreograficznego. Na trampolinie przez cały czas trwania spektaklu występuje Daniela Komędera. Jako choreografka przeniosła ona ciężki, statyczny i historycznie obciążony wymiar postaci Niżyńskiej na choreografię wykonywaną w ruchu wertykalnym, opartą na wybiciu, locie i zawieszeniu ciała w powietrzu. Trampolina pozwala na symboliczne „odciążenie” baletu jako gatunku i poszukiwanie lekkości, uniesienia oraz chwilowego przekraczania grawitacji, zarówno fizycznej, jak i kulturowej. Zastosowane rozwiązanie scenograficzne jest mobilne, łatwe w transporcie i szybkie w montażu, co umożliwia prezentację spektaklu w różnorodnych przestrzeniach domów kultury i sal wielofunkcyjnych, wpisując się w ideę programu Teatr Polska.