Życie starzejącego się dowódcy (Mark Rylance) wojskowej fortecy na obrzeżach bezimiennego Imperium płynie spokojnym, jednostajnym rytmem zakłócanym jedynie incydentami w postaci kradzieży bydła i innych drobnych waśni między mieszkańcami okolicznych wiosek. Sielską atmosferę burzy przybycie pułkownika Jolla (Johnny Depp). Wysłany ze stolicy oficer ma za zadanie zweryfikować informacje o zagrożeniu granicy ze strony zamieszkujących stepy barbarzyńców. Przesłuchujący pojmanych tubylców Joll uważa, iż cel uświęca środki. Brutalne metody śledczego wywołują wzburzenie dowódcy, który postanawia sprzeciwić się bezsensownej przemocy...
Wprowadzenie do filmu (30 minut)
Prowadzenie: Bogdan Rudnicki
Gość: Adrian Panek
Blok „Rosyjska niewidzialna ręka”
Dziewiąty dzień festiwalu, podobnie jak było w przypadku bloku pt. „Uchodźcy”, poświęcimy zwróceniu uwagi na to, jak bardzo Conrad jest dziś aktualny. Skupimy się bowiem na adaptacjach dwóch bardzo ważnych tekstów pisarza, w których charakteryzuje on naturę i sposób działania, zwłaszcza w świecie Zachodu, rosyjskiego imperializmu. W gruncie rzeczy tego samego, z którym mamy do czynienia również dziś. Chodzi oczywiście o powieści „Tajny agent” i „W oczach Zachodu”.
Ta pierwsza jako opowieść londyńska i jednocześnie hołd złożony Dickensowi podszyty, zawsze obecną u Conrada, ironią, doczekała się licznych adaptacji filmowych i serialowych. My pokażemy dwie najsłynniejsze. Pierwsza to nakręcony w 1936 roku film słynnego Alfreda Hitchcocka. Mistrz kina gatunkowego mocno przerobił tekst Conrada, podporządkowując go przede wszystkim temu, co w jego filmach najważniejsze, czyli zbudowaniu suspensu. Gościem specjalnym podczas rozmowy, która odbędzie się przed filmem będzie wybitny conradysta i prezes The Joseph Conrad Society (UK) – profesor Robert Hampson.
Natomiast młodsza o 60 lat wersja „Tajnego agenta” z 1996 roku wyreżyserowana przez Sir Christophera Hamptona, z takimi gwiazdami jak Christian Bale, Patricia Arquette, Robin Williams czy Gerard Depardieu i muzyką Philipa Glassa, pozostaje najważniejszą, w miarę wierną, adaptacją powieści. Podczas spotkania autorskiego z twórcą zapytamy między innymi o aktualność jego filmu sprzed 30 lat, podejście do prac adaptacyjnych i inne zagadnienia związane z produkcją filmu na podstawie tekstu Conrada. Scenarzystę takich filmów jak „Pokuta” Joe Wrighta czy „Niebezpieczne związki” Stephena Frearsa zapytamy też o to, czy jego własne związki z Conradem wpłynęły w jakiś sposób na kształt innych jego projektów.
Z kolei adaptację „W oczach Zachodu” – powieści, która była polemiką z twórczością Fiodora Dostojewskiego – pokażemy w wersji zupełnie w Polsce nieznanej. Będzie to bowiem zarejestrowane przedstawienie teatralne, które czeski reżyser David Jarab wystawił w 2023 roku w słowackiej Bratysławie. Warto podkreślić, że przedstawienie powstało już po inwazji rosyjskiej na Ukrainę z 24 lutego 2022 roku i było, w pewnym sensie, reakcją na to wydarzenie. David Jarab, podobnie jak Joseph Conrad, należy do tych, nie tak znowu licznych, europejskich intelektualistów, którzy nie mają wątpliwości, co do bezwzględnej natury rosyjskiej doktryny imperialnej.
Przedostatni dzień festiwalu zakończymy pokazem filmu kontekstowego, który jest tak naprawdę jeszcze jedną rozmową z conradowskim „Jądrem ciemności”, ale jednocześnie jest niepokojąco aktualny w zestawieniu ze stale narastającym dziś zagrożeniem agresją ze Wschodu z jednej strony i niepewnością, co do intencji sojuszników z drugiej strony. Mowa o filmie „Czekając na barbarzyńców” Ciro Guerry z 2019 roku z Markiem Rylancem, Johnnym Deppem i Robertem Pattinsonem w rolach głównych. Ta rewelacyjna alegoria na temat kondycji cywilizacji zachodniej jest rozmową, przede wszystkim Johna Maxwella Coetzee’ego – autora powieści, na której oparto scenariusz – z Conradem jako najważniejszym kronikarzem i zarazem oskarżycielem epoki kolonializmu. Pochodzący z RPA noblista reprezentuje już pozycje postkolonialne, na co wskazuje m.in. charakterystyczne przesunięcie znaczeniowe. Podczas gdy Conrad, krytykując w „Jądrze ciemności” Europę Zachodnią za bezwzględność wobec rdzennych mieszkańców Afryki, wskazywał przede wszystkim na zło, które drzemie w każdym człowieku, Coetzee zdaje się oskarżać europejskich mocodawców w sposób bardziej jednoznaczny.
Projekcję filmu, którego twórcy ewidentnie nawiązywali też do filmów wspomnianego już na festiwalu Davida Leana, poprzedzi spotkanie z polskim zdolnym reżyserem młodego pokolenia – Adrianem Pankiem. Autor takich filmów jak „Daas” czy „Wilkołak” opowie o swoim osobistym odbiorze filmu Ciro Guerry.
Otrzymuj powiadomienia o tym, co Cię interesuje.
afisha.pl
Wydarzenia na cały tydzień
W każdy czwartek rano wyślemy Ci najciekawsze wydarzenia na najbliższe 7 dni. Wybierz miasta i rodzaj wydarzeń.