Adaptacja powieści Josepha Conrada w reżyserii Laco Adamika z 2002 roku.
„Conrad jest w dziedzinie prozy powieściowej tym, czym był Szekspir w dramacie. Wielkością nieprześcignioną, której pozorne zmierzchy i rzeczywiste renesansy będą się jeszcze wiele razy powtarzać w przyszłych dziejach kultury świata. Że można go krytykować lub zaczepiać z różnych punktów widzenia, nie ujmuje mu to znaczenia, świadczy raczej o jego niesłabnącej żywotności” – twierdziła Maria Dąbrowska, subtelna i przenikliwa interpretatorka dzieł Conrada.
Wydana w 1900 r. powieść „Lord Jim”, obok „Nostromo” stawiana najwyżej w dorobku Josepha Conrada-Korzeniowskiego, powszechnie jest uznawana za pierwszy utwór, w którym pisarz ujawnił pełnię swych możliwości artystycznych. To arcydzieło literackie nieraz inspirowało twórców filmowych (dwie ekranizacje amerykańskie: Victora Fleminga z 1925 r. i Richarda Brooksa z 1964 r., z Peterem O'Toole'em w roli tytułowej) i ludzi teatru (spektakl Lidii Zamkow z 1972 r. w Teatrze TV czy Kazimierza Dejmka w Teatrze Nowym w Łodzi, 1976).
W adaptacji telewizyjnej pióra Michała Komara, pisarza i zarazem conradysty, autora m.in. tomu esejów „Piekło Conrada”, na pierwszy plan wysuwają się problemy moralne: kwestia honoru i poczucia odpowiedzialności, winy i jej odkupienia. Oryginalny scenariusz telewizyjny możliwie wiernie oddaje zarówno kompozycję powieści, jak i wielowarstwowość narracji. Tytułową rolę zagrał Michał Żebrowski. Wystąpili także m.in. Piotr Fronczewski (Marlow), Gustaw Holoubek (Stein), Jan Englert (J.C.), Olgierd Łukaszewicz (Francuz), Kazimierz Kaczor (Cornelius), Bożena Stachura (Gemma), Janusz R. Nowicki (Brown).
Spektakl, tak jak powieść, składa się z dwóch części – pierwsza przedstawia niejednoznaczne okoliczności katastrofy starego parowca wiozącego mahometańskich pielgrzymów, druga opowiada o podejmowanych przez Jima próbach rehabilitacji i zadośćuczynienia za winę sprzed lat.
Podobnie jak w prozie Conrada, w widowisku różne wątki opowieści splatają się, rwą i powracają, ustawicznie zmienia się czas i miejsce akcji oraz perspektywa narracji.
Aby skoncentrować się na tym, co najważniejsze – na analizie dylematu moralnego – reżyser Laco Adamik zrezygnował ze zdjęć plenerowych, realizując całość w studiu telewizyjnym. (opis producenta)
Rozmowa po spektaklu Teatru TV „Lord Jim” (40 minut).
Prowadzący: Bogdan Rudnicki i prof. dr hab. Agnieszka Adamowicz-Pośpiech
Gość: Michał Komar
Blok – „Lord Jim i dylematy honoru”
Festiwal otworzymy uroczystym pokazem debiutanckiego filmu Ridleya Scotta pt. „Pojedynek”. To nie przypadek, że reżyser, który przez całą swoją karierę co jakiś czas, mniej lub bardziej wprost, do Conrada nawiązywał, rozpoczął właśnie od adaptacji tego wybitnego opowiadania. Conradowi udało się bowiem w zwięzłej anegdocie ująć podstawowy problem, jaki generuje nazbyt powierzchowne traktowanie choćby najbardziej szlachetnych ideałów. Opowiadanie „Pojedynek”, trzy dekady później, zainspirowało z kolei Eustachego Rylskiego do napisania powieści pt. „Warunek”. Rozmowa z pisarzem poprzedzi projekcję filmu Scotta.
W ten sposób rozpoczniemy pierwszy z festiwalowych bloków, który ogniskuje się wokół tego, co dla polskich czytelników, historycznie, było w prozie pisarza najciekawsze – czyli zagadnień związanych z tradycyjnymi, a stale przypominającymi o sobie, pojęciami honoru i odpowiedzialności. Oczywiste więc, że blok ten skupi się szczególnie na filmowych interpretacjach i reinterpretacjach wątków z powieści „Lord Jim”.
Książka ta – według kierującej Polskim Towarzystwem Conradowskim profesor Agnieszki Adamowicz-Pośpiech – do początku lat 90-tych najważniejsze w Polsce dzieło Conrada, doczekała się dwóch zupełnie różnych realizacji. Filmowej wersji brytyjskiej w reżyserii Petera Brooksa z Peterem O’Toolem w roli tytułowej i rodzimego, wybitnego Teatru Telewizji w reżyserii Laco Adamika z Michałem Żebrowskim. Po projekcji spektaklu odbędzie się rozmowa z jego twórcami.
Pretekstem do rozmowy o tym, dlaczego właśnie nad Wisłą „Lord Jim” był szczególnie ważny, będą także filmy dokumentalne: Grzegorza Królikiewicza („Sprawa Lorda Jima”) i Filipa Bajona („Powtórka z Conrada”). Natomiast osobisty komentarz tego ostatniego, przed projekcją epickiego giganta, jakim jest „Lawrence z Arabii” w reżyserii Davida Leana, uruchomi opowieść o mniej oczywistych, ale równie pasjonujących przykładach inspiracji twórczością Conrada.
Często zapominamy, że jego książki, kształtowały życie nie tylko przedstawicieli pokolenia AK-owskiego. Wpływ ten jest znacznie szerszy i nie dotyczył tylko czytelników polskich. Pokazując arcydzieło Leana, mimo że nie oparte bezpośrednio na prozie pisarza, dodamy też tym samym kolejne wielkie nazwisko do elitarnej grupy zaprzysiężonych wyznawców Conrada, stale powracających do swojego mistrza. Pierwszym jest wspomniany wcześniej Ridley Scott, a o powrotach tych i kolejnych twórców do Conrada opowiemy w dalszej części festiwalu. „Lawrence z Arabii” to także chronologicznie pierwszy z wielkich filmowych obrazów, których rozmach zainspirował kolejnych bezkompromisowych przedstawicieli wspomnianego bractwa do tego, aby podążając urywającym się tropem autora „Jądra ciemności”, śmiało przekraczać granice konwencjonalnej artystycznej wypowiedzi.
We wspólną podróż przez pierwszą odsłonę conradowskiego filmowego świata zabiorą nas literaturoznawcy (Bogdan Rudnicki, prof. dr hab. Agnieszka Adamowicz-Pośpiech i dr hab. Joanna Skolik), filmoznawcy (Łukasz Jasina i mgr Adam Trwoga), a także polscy twórcy: Eustachy Rylski, Filip Bajon czy Michał Komar.
Otrzymuj powiadomienia o tym, co Cię interesuje.
afisha.pl
Wydarzenia na cały tydzień
W każdy czwartek rano wyślemy Ci najciekawsze wydarzenia na najbliższe 7 dni. Wybierz miasta i rodzaj wydarzeń.