Behemoth

Żabianka, 1991

Behemoth powstał w październiku 1991 roku na gdańskiej Żabiance z inicjatywy 14-letniego Adama Darskiego i 15-letniego perkusisty Adama Muraszki. Znali się od 1987 roku i razem słuchali Kata, TSA, Kiss i Metalliki. Próby odbywali w piwnicach pobliskiej szkoły podstawowej, a na pierwszą perkusję Muraszko zarobił, sprzedając z Darskim kopie kaset i naklejki na targowisku w Oliwie. Pierwszy koncert zagrali w Białymstoku, a do 1992 roku występowali jako Baphomet.

Dema Endless Damnation i The Return of the Northern Moon zespół nagrał w 1992 roku już jako Behemoth, a Darski przyjął pseudonim „Nergal”. Trzecie oficjalne demo, ...From the Pagan Vastlands, przyniosło kontrakt z włoską Enthropy Records.

Od pogańskich lasów do Satanica

Debiutancki album Sventevith (Storming Near the Baltic) ukazał się w 1995 roku i czerpał z pogańskich wierzeń. Na Gromie (1996) pojawiły się gitara akustyczna, utwory po polsku, „Grom” i „Lasy Pomorza”, oraz jedyny w historii zespołu żeński śpiew. Na Pandemonic Incantations (1998) po raz pierwszy zagrał perkusista Zbigniew „Inferno” Promiński, który wniósł do muzyki wpływy death metalu.

Satanica (1999) zamknęła okres blackmetalowy. Krytycy zaliczają ją do pionierskich albumów blackened death metalu, a zespół po raz pierwszy pracował na niej z poetą Krzysztofem Azarewiczem, współautorem tekstów. Kolejna płyta, Thelema.6 (2000), w 2012 roku wygrała plebiscyt miesięcznika „Machina” na najlepszą płytę w historii polskiego metalu.

Ameryka

11 marca 2003 roku Zos Kia Cultus (Here and Beyond) ukazał się w Stanach Zjednoczonych, a Glenn Danzig zaprosił Behemoth na objazdowy festiwal Blackest of the Black z Opethem i Nile. Na Demigod (2004) zagrali już basista Tomasz „Orion” Wróblewski i gitarzysta Patryk „Seth” Sztyber, a gościnnie Karl Sanders z Nile. Maskę postaci z okładki wykonał Norbert Grabianowski razem z Zenonem Darskim, ojcem Nergala. W samych Stanach Zjednoczonych sprzedano 35 tys. egzemplarzy płyty.

The Apostasy (2007), nagrany w Gdańsku z udziałem pianisty Leszka Możdżera, chóru i sekcji dętej, był pierwszym wydawnictwem w historii polskiej muzyki rozrywkowej na liście Billboard: w pierwszym tygodniu sprzedaży zajął 149. miejsce. Latem 2007 roku zespół grał na objazdowym Ozzfeście.

Evangelion

Evangelion ukazał się w sierpniu 2009 roku, zadebiutował na 56. miejscu listy Billboard 200, w Polsce przyniósł złotą płytę, a w 2010 roku Fryderyka w kategorii album roku metal. Teledysk do „Ov Fire and the Void” zespół nakręcił z Dariuszem Szermanowiczem i Grupą 13 w Wytwórni Filmów Fabularnych we Wrocławiu, a klip do „Alas, Lord Is Upon Me” w opactwie cystersów w Lubiążu.

W sierpniu 2010 roku u Nergala zdiagnozowano białaczkę i zespół odwołał wszystkie koncerty. W styczniu 2011 roku, cztery tygodnie po przeszczepie szpiku, Nergal opuścił klinikę hematologii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, a pod koniec roku Behemoth wrócił na scenę trasą Phoenix Rising.

The Satanist i kolejne płyty

Dziesiąty album, The Satanist, ukazał się 3 lutego 2014 roku i spotkał się z szerokim uznaniem krytyków i słuchaczy. W 2016 roku serwis Loudwire umieścił Behemoth na 50. miejscu listy najlepszych zespołów metalowych wszech czasów. W 2018 roku zespół występował przed Slayerem na jego pożegnalnej trasie, a 5 października wydał I Loved You at Your Darkest z singlem „God = Dog”.

Na 30-lecie zespołu powstał Opvs Contra Natvram, wydany 16 września 2022 roku. 9 maja 2025 roku ukazał się trzynasty album studyjny, The Shit ov God.

Obraz i spory

Według Nergala twórczość Behemotha ma charakter antychrześcijański, a teksty sięgają po okultyzm, thelemę i mitologie Bliskiego Wschodu. Na scenie muzycy występują w czarno-białym makijażu, wśród metalowych orłów i statywów mikrofonowych oplecionych wężami. Okładki i oprawę graficzną zespołu tworzy Tomasz „Graal” Daniłowicz.

Zespół bywa przedmiotem sporów: w październiku 2014 roku nie pozwolono mu wystąpić w Poznaniu, a Nergal wielokrotnie stawał przed sądem za podarcie Biblii na koncercie w 2007 roku.