Amator

Amator – polski film psychologiczny z 1979 roku w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, zrealizowany na podstawie autorskiego scenariusza. Głównym bohaterem filmu jest zaopatrzeniowiec w zakładzie przemysłowym, Filip Mosz (Jerzy Stuhr), którego dotychczasowe życie zmienia się po zakupie amatorskiej kamery filmowej.

Amator, uznawany za przełomowe dzieło w karierze Kieślowskiego, zaliczany jest w poczet nurtu kina moralnego niepokoju. Reżyser, biorąc pod uwagę własne dotychczasowe doświadczenia z kręceniem filmów dokumentalnych, ukazał niebezpieczeństwa związane z zawodem dokumentalisty. Dzieło Kieślowskiego zostało ciepło przyjęte zarówno przez polską, jak i zagraniczną krytykę: chwalono scenariusz, zabiegi autotematyczne oraz krytyczne podejście do sztuki filmowej, natomiast niechęć wzbudzał stereotypowo rozegrany wątek żony głównego bohatera. Film zdobył Złoty Medal oraz wyróżnienie FIPRESCI na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Moskwie, przecierając szlak ku późniejszej międzynarodowej karierze reżysera.

W 2025 roku film został jednym z pierwszych 70 filmów wprowadzonych do Listy Polskiego Dziedzictwa Filmowego jako „wywierających wpływ na polską kulturę, wyobraźnię i pamięć”.

Fabuła

Głównym bohaterem filmu jest Filip Mosz, zaopatrzeniowiec w zakładzie przemysłowym położonym niedaleko Krakowa. Punktem zwrotnym w jego życiu jest zakup kamery filmowej, za pomocą której dokumentuje on narodziny i rozwój swej córki. Na wieść o zakupie Mosza kierownik zakładu pracy zleca mu nakręcenie filmu z okazji dwudziestopięciolecia powstania przedsiębiorstwa.

Filip za swój film otrzymuje nagrodę i zakłada Amatorski Klub Filmowy, który pod swoją opiekę bierze dyrektor zakładu. Coraz bardziej angażuje się w prace filmowe, zaniedbując rodzinę i dom. Kręci krytyczny film o miasteczku i film o robotniku-kalece. Gdy zostają one wyświetlone w telewizji, Filip przekonuje się, że jego działalność ma swoje konsekwencje. Po zasadniczej rozmowie z dyrektorem Filip postanawia zrezygnować z robienia filmów, nie chcąc zaszkodzić komukolwiek. Gdy wraca do domu, orientuje się, że żona z dzieckiem wyprowadziła się, nie mogąc znieść ciągłego życia w napięciu. Filip odwraca kamerę ku sobie i opowiada historię swojego życia.

An ordinary factory worker buys a camera on the occasion of the birth of his child. The authorities order him to make documentaries about the factory's success. But his endeavor to be truthful leads him to opposition against censo...

Obsada

Źródło: Filmpolski.pl

• Jerzy Stuhr – Filip Mosz
• Małgorzata Ząbkowska(inne języki) – Irka, żona Filipa
• Ewa Pokas – Anna Włodarczyk
• Stefan Czyżewski – Halski, dyrektor fabryki
• Jerzy Nowak – Stanisław Osuch, kierownik Filipa
• Tadeusz Bradecki – Witek Jachowicz, przyjaciel Filipa
• Marek Litewka – Piotrek Krawczyk, sąsiad Filipa
• Bogusław Sobczuk – Kędzierski, redaktor w telewizji
• Krzysztof Zanussi – w roli samego siebie
• Andrzej Jurga(inne języki) – w roli samego siebie
• Tadeusz Rzepka – Wawrzyniec, pracownik-inwalida
• Aleksandra Kisielewska – sekretarka Hania
• Alicja Bienicewicz – Jaśka
• Włodzimierz Maciudziński – Stelmaszczyk