NOSPR / Alsop / Kanneh-Mason / Od rokoka do nowoczesności / S2

Dyrygent
Marin Alsop

Wykonawcy
NOSPR
Sheku Kanneh-Mason – wiolonczela

Program
Johannes Brahms
Uwertura tragiczna op. 81

Joseph Haydn
I Koncert wiolonczelowy C-dur Hob. VIIb:1

Joseph Haydn
II Koncert wiolonczelowy D-dur Hob. VIIb:2

Béla Bartók
Cudowny mandaryn

Przed koncertem, o godz. 18.30, zapraszamy do sali kameralnej na spotkanie z red. Piotrem Matwiejczukiem (Program 2 Polskiego Radia), który omówi wykonywane tego wieczoru utwory. Wejście na prelekcję jest bezpłatne, do uczestnictwa w prelekcji uprawnia okazanie karty abonamentowej lub biletu na koncert. Prelekcja będzie również transmitowana na żywo na platformie YouTube.

Centralne miejsce programu zajmują dwa koncerty wiolonczelowe Haydna – podobne do siebie i różne zarazem. Pierwszy (1765) zachwyca elegancką wirtuozerią: to muzyka, która z wdziękiem testuje granice techniki gry na wiolonczeli, a wykonawcy partii solowej zdaje się mówić: „sprawdzam”. Słuchając drugiego (1783), można odnieść wrażenie, że pomysły melodyczne są w nim szlachetniejsze, brzmienie – delikatniejsze, a forma – bardziej finezyjna. Choć trudności techniczne obu dzieł są porównywalne, to Koncert D-dur sprawia wrażenie bardziej rozmarzonego.

Program koncertu spinają klamrą utwory pochodzące z przeciwległych biegunów, choć daty ich powstania dzieli zaledwie 40 lat. Uwertura tragiczna (1880) według słów Brahmsa „ma być do płaczu”, tak jak do śmiechu była jej poprzedniczka – Uwertura akademicka. Tragiczna nie ma programu, ale trudno byłoby wątpić, że to opowieść o nieodwracalności wyroków losu i daremności sprzeciwu wobec przeznaczenia. Z kolei Cudowny mandaryn (1924) Bartóka opowiada historię dziewczyny zmuszanej przez opryszków do zwabiania klientów, z których jeden okazuje się nieugięty wobec przemocy i śmierci. Jednak od fabuły ważniejszy jest dźwiękowy portret wielkiego miasta. Skandal na prapremierze wybuchł z powodu tematu baletu, lecz sama partytura pozostaje równie prowokująca – uwodzi intensywnymi barwami, porywa rytmicznym szaleństwem, piętrzy dysonanse, zaskakuje skrajną dynamiką; bez kompromisów obnaża nerwowość i bezwzględność nowoczesnego świata.

Piotr Matwiejczuk (Polskie Radio)

Czas trwania koncertu (łącznie z przerwą): ok. 110 minut