NOSPR / Alsop / Muller / Wielka klasyka, wielki neoklasycyzm / S2

Dyrygent

Marin Alsop

Wykonawcy

NOSPR

Fabian Müller – fortepian

Program

Ludwig van Beethoven

V Koncert fortepianowy Es-dur op. 73

Witold Lutosławski

Koncert na orkiestrę

„Tylko bębny, armaty, wszystkie rodzaje ludzkiego nieszczęścia!” – pisał Beethoven latem 1809 roku, gdy wojska napoleońskie szturmowały Wiedeń, a kompozytor chronił resztki słuchu, zakrywając uszy poduszkami. W takich okolicznościach powstał V Koncert fortepianowy Es-dur, dzieło monumentalne, w którym orkiestra jest pełnoprawnym partnerem solisty. Utwór utrzymany w heroicznej tonacji Es-dur mieści także osobistą treść: radość, czułość i niepokój. W pierwszej części pobrzmiewają echa muzyki militarnej (kotły, marsze), nie jest to jednak pochwała wojny – przeciwnie, raczej zmaganie się z traumami wojennej rzeczywistości, które Beethoven przetapia w czyste złoto. Druga część koncertu przynosi chwilę wyciszenia w jednej z najbardziej niebiańskich melodii, jakie wyszły spod ręki kompozytora. I przechodzi attacca w finał – żywiołowy, zamaszysty taniec. W drugiej części wieczoru zabrzmi muzyka powojennej Polski: Koncert na orkiestrę Lutosławskiego (1954), czyli rozbudowana neoklasyczna forma symfoniczna, jedna z najdoskonalszych w muzyce polskiej. O wyjątkowości utworu stanowi połączenie mazowieckiego folkloru z barokową polifonią i techniką kompozytorską XX-wiecznych klasyków (inspirowaną głównie dokonaniami Béli Bartóka). Sam Lutosławski oceniał Koncert krytycznie – widział w nim świadectwo czasów, kiedy „pisał tak, jak umiał, a nie tak, jak chciał”.

Piotr Matwiejczuk (Polskie Radio)