TRZY KOLORY: BIAŁY

Trzy kolory: Biały (fr. Trois couleurs: Blanc) – francusko-polsko-szwajcarski komediodramat filmowy z 1993 roku w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego według scenariusza napisanego wraz z Krzysztofem Piesiewiczem.

Za produkcję filmu odpowiadał Marin Karmitz. Osią fabularną filmu jest zemsta polskiego fryzjera (Zbigniew Zamachowski) na francuskiej małżonce (Julie Delpy), która pozbawiła go majątku i sprowadziła na skraj nędzy.

Biały jest drugą częścią trylogii Trzy kolory, w skład której wchodzą również filmy Trzy kolory: Niebieski (1993) i Trzy kolory: Czerwony (1994). Tytułowe trzy kolory nawiązują do barw flagi Francji i hasła rewolucji francuskiej (1789–1799) „Wolność, równość, braterstwo”.

Film nakręcono w Warszawie oraz Grodzisku Mazowieckim.

Fabuła

Karol, polski fryzjer ożeniony z Francuzką Dominique, w związku ze stresem wywołanym obecnością w obcym kraju okazuje się impotentem. Zawiedziona impotencją małżonka Dominique rozwodzi się z nim, zabierając mu cały majątek i zrywając z nim wszelkie znajomości. Pozostawiony na ulicy z jedną walizką Karol próbuje zarobić na bilet powrotny do Polski, grając w metrze na grzebieniu. Poznaje tam innego Polaka, Mikołaja, zdesperowanego intelektualistę pozbawionego sensu życia. Mikołaj pomaga fryzjerowi wrócić do kraju, przemycając go w bagażu podczas podróży samolotem. Jednak walizka z Karolem zostaje skradziona w Polsce. Złodzieje, uznając „zawartość” walizki za nieprzydatną, biją dotkliwie Karola i zostawiają go na wysypisku śmieci.

Mimo nieprzyjemnych perypetii Karol odzyskuje chęć życia i nabiera pewności. Decyduje się zbić majątek, zaczynając od dorabiania w zakładzie fryzjerskim swego brata Jurka, potem zostaje ochroniarzem w jednym z kantorów. Podsłuchawszy rozmowę swoich pracodawców, na jej podstawie przeprowadza półlegalną transakcję finansową i zdobywa majątek. Jako prezes międzynarodowej spółki handlowej próbuje bez powodzenia się skontaktować z Dominique, po czym szykuje zemstę na niej. Upozorowawszy własną śmierć, majątek zapisuje eks-małżonce, która zostaje zwabiona perspektywą spadku do Warszawy. Wróciwszy po pogrzebie do swego pokoju hotelowego, kobieta zastaje tam całkiem żywego Karola, z którym spędza noc. Następnego dnia Dominique, nie mając przy sobie Karola, zostaje aresztowana przez polską policję pod zarzutem malwersacji finansowych. Film kończy scena, w której Karol spostrzega Dominique spoglądającą nań z okna zakładu karnego.

Humiliated by divorce and stripped of everything in France, a Polish immigrant rebuilds his fortune at home, then turns his newfound power toward an elaborate revenge against the woman who rejected him.

Ścieżka dźwiękowa

Trois Couleurs: Blanc (Bande Originale Du Film) – muzykę do filmu skomponował Zbigniew Preisner, nagrania ukazały się w 1994 roku nakładem wytwórni muzycznej Virgin. W 1997 roku płyta uzyskała w Polsce certyfikat złotej.

• „The Beginning” – 1:17
• „The Court” – 1:04
• „Dominique Tries To Go Home” – 1:14
• „A Chat In The Underground” – 2:11
• „Return To Poland” – 1:26
• „Home At Last” – 1:23
• „On The Wisla” – 1:12
• „First Job” – 0:49
• „Don’t Fall Asleep” – 0:46
• „After The First Transaction” – 1:21
• „Attempted Murder” – 1:23
• „The Party On The Wisla” – 1:49
• „Don Karol I” – 0:53
• „Phone Call To Dominique” – 0:37
• „Funeral Music” – 1:30
• „Don Karol II” – 0:54
• „Morning At The Hotel” – 2:26
• „Dominique’s Arrest” – 1:48
• „Don Karol III” – 1:25
• „Dominique In Prison” – 2:25
• „The End” – 2:27

Odbiór

Biały, jako jedyny film trylogii z elementami komicznymi, interpretowano jako mieszaninę różnych styli gatunkowych: filmu gangsterskiego, komedii, melodramatu. Odnajdywano w nim również nawiązania do konkretnych reżyserów, wśród nich – Charliego Chaplina (np. Świateł wielkiego miasta), Andrzeja Wajdy (aluzja do Popiołu i diamentu), a także do dzieł własnych. Mimo to, jak argumentowała Bogumiła Fiołek-Lubczyńska, Białego przy całej jego intertekstualności nie można nazwać filmem postmodernistycznym:

Nagrody i nominacje

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie

• Srebrny Niedźwiedź dla najlepszego reżysera – Krzysztof Kieślowski
• Złoty Niedźwiedź (nominacja)

Europejska Akademia Filmowa

• Najlepszy europejski film roku – Marin Karmitz (nominacja)

Złota Kaczka

• Najlepszy film polski – Krzysztof Kieślowski