Dyrygent
John Axelrod
Wykonawcy
NOSPR
Angela Metzger – organy
Program
Antonín Dvořák
Suita czeska op. 39
Marcel Dupré
Koncert organowy e-moll op. 31
Antonín Dvořák
IX Symfonia e-moll Z Nowego Świata op. 95
Antonín Dvořák zdefiniował cechy narodowe muzyki swojej ojczyzny i wniósł ogromny wkład w kulturową tożsamość Czechów. Mieszkańcy Stanów Zjednoczonych toczyli pod koniec XIX wieku dyskusje o własnej muzycznej specyfice, zaprosili więc specjalistę, aby wsparł ich know-how. Zadanie nie było łatwe, bowiem dla Amerykanów muzyka klasyczna nigdy nie była tradycją rodzimą. Zresztą co można uznać za rodzime w kraju stworzonym przez imigrantów?
Myśl Dvořáka była na owe czasy wolnościowa i śmiała: zainteresował się tradycją muzyczną rdzennych Amerykanów i całkiem nieźle poznał pieśni afroamerykańskie. Dyskusja o „amerykańskości” jego Symfonii „Z Nowego Świata” miała rozpalić słuchaczy na kolejne dziesięciolecia, bowiem czeski twórca przefiltrował to, co usłyszał, przez własną wrażliwość i nie zastosował żadnych cytatów, wyłącznie stylizacje. Dziś za pierwszego prawdziwie amerykańskiego symfonika uważa się raczej Charlesa Ivesa, pozycja arcydzieła czeskiego twórcy pozostaje jednak niezagrożona.
Suita czeska to dużo prostsza sprawa: trzy jej części to stylizacje rodzimych tańców ludowych. Polka, sousedská czy furiant są łatwo rozpoznawalne w tej kompozycji, która daje obraz wczesnego etapu twórczości Dvořáka.
Marcel Dupré to kompozytor wciąż mało znany poza kręgiem twórczości organowej. Był arcymistrzem tego instrumentu i kontynuatorem wielkiej francuskiej tradycji organowej (podobnie jak Dvořák, wniósł swój wkład w rozwój muzyki klasycznej za oceanem). W swoim Koncercie e-moll wykorzystuje siłę brzmienia i bogactwo barw nowoczesnych organów, by stworzyć symfoniczną przestrzeń o filmowym rozmachu.
Adam Suprynowicz (Polskie Radio)
Afisha