Dyrygent
Christoph König
Wykonawcy
NOSPR
Christian Teztlaff – skrzypce
Program
Ottorino Respighi
Fontanny rzymskie
Karol Szymanowski
I Koncert skrzypcowy op. 35
Karol Szymanowski
II Koncert skrzypcowy op. 61
Claude Debussy
Morze. Trzy szkice symfoniczne L. 109
Muzycy francuscy przełomu XIX i XX wieku pragnęli konkurować z dominacją muzyki niemieckiej, podkreślając swoją odrębność. Choć Claude Debussy fascynował się twórczością angielskiego malarza marynisty Williama Turnera, a na okładce pierwszego wydania partytury umieszczono reprodukcję drzeworytu Wielka fala w Kanagawie Hokusaia, jego muzykę utarło się nazywać impresjonistyczną. Powodem był radykalny gest postawienia w centrum barwy dźwięku – analogicznie do plam barwnych, podstawowego środka ekspresji ówczesnych malarzy francuskich.
Rewolucyjność podejścia Debussy’ego zafascynowała Karola Szymanowskiego. Polski kompozytor poszukiwał sposobów na uwolnienie się od ciężaru niemieckiego warsztatu, który trzymał go przy estetyce późnoromantycznej. I Koncert skrzypcowy świadczy o tym, jak szybko zaadaptował nowe techniki do własnego stylu. Zachwyt nad możliwościami kolorystycznymi współczesnej orkiestry słychać też w poemacie symfonicznym Fontanny rzymskie Ottorina Respighiego, choć warsztat tego twórcy był bardziej konserwatywny, związany ze studiami u Mikołaja Rimskiego-Korsakowa.
„Nie powinniśmy tracić organicznych związków z ogólnoludzką kulturą, na tym bowiem tylko poziomie może wzróść istotna, wielka sztuka, a więc i muzyka narodowa” – podkreślał Szymanowski w 1920 roku, kiedy szukano owego „polskiego rdzenia” sztuki odrodzonego państwa. „Polskość” swojej muzyki oparł na głębokich studiach nad folklorem, czego wyrazem jest II Koncert skrzypcowy. Relatywna prostota, oszczędność środków – te cechy dowodziły już zmiany estetycznej, nadejście nowego gustu lat trzydziestych.
Adam Suprynowicz (Polskie Radio)
Afisha